Page 258 - Top hits ความรู้สุขภาพจิต ฉบับนักสื่อสาร

“ก�รจัดก�รกับภ�พฝังใจ”

ภัยพิบัติ เช่น นำ้าท่วม ดินถล่ม อาจทำาให้ผู้ประสบภัยตื่นตระหนกและ
หวาดกลัวอย่างรุนแรง เกิดภาพฝังใจจากเหตุการณ์ที่เป็นอันตราย คุกคาม
ชีวิตและความปลอดภัย เช่น ภาพนำ้าไหลบ่าเข้าท่วมบ้านอย่างรวดเร็ว
ภาพฝังใจเหล่านี้ อาจแว่บเข้ามาในหัวซำ้าๆ ยากที่จะหยุดคิด หรืออาจ
เป็นฝันร้ายซำ้าๆ ทำาให้ยิ่งรู้สึกเครียด ตื่นกลัว ทั้งที่เหตุการณ์ได้ผ่านไปแล้ว
ผู้ประสบภัยจะพยายามหลีกเลี่ยงสิ่งที่อาจกระตุ้นให้ภาพเหล่านี้กลับเข้ามา
ในใจ หลีกเลี่ยงที่จะพูดถึงเหตุการณ์ บางคนกลัวว่าตัวเองจะเป็นบ้า
โดยทั่วไป ภาพฝังใจจะค่อยๆ จางหายไปตามเวลา ใช้เวลาไม่เกิน 2-4
สัปดาห์ ในระหว่างนี้ เราสามารถจัดการกับภาพฝังใจได้ ด้วยวิธีต่อไปนี้

1. ยอมรับว่าภาพฝังใจเป็นปฏิกิริยาทางจิตใจที่เกิดขึ้นได้ อาจเป็นมาก
ในระยะแรก และจะค่อยๆ ลดน้อยลงเมื่อเวลาผ่านไป
2. หาวิธีผ่อนคลายตัวเองอย่างง่ายๆ เช่น หายใจเข้าลึกๆ ออกยาวๆ กำามือ
ให้แน่น แล้วค่อยๆ คลายมือออก บอกกับตัวเองว่าเดี๋ยวความรู้สึกนี้ก็ผ่านไป
หรือ เปลี่ยนอิริยาบถ ทำากิจกรรมต่างๆ ที่ช่วยเบี่ยงเบนความสนใจ
3. นั่งในท่าที่สบาย หลับตาลง แล้วใช้ประสาทสัมผัสรับรู้ถึงสิ่งต่างๆ
ที่อยู่รอบตัว เช่น รับรู้ถึงเสียงที่อยู่รอบตัว รับรู้ถึงความรู้สึกที่ปลายเท้า
ที่สัมผัสพื้น รับรู้ถึงความรู้สึกร้อนเย็นของอากาศจดจ่อกับความรู้สึกเหล่านี้
ดึงตัวเองกลับมาอยู่กับปัจจุบัน บอกตัวเองว่า ขณะนี้ เราปลอดภัยแล้ว ไม่มี
สิ่งใดมาคุกคาม มีแต่ ตัวเรากับใจเรา
4. จินตนาการถึงสถานที่ที่ให้ความรู้สึกสงบ ปลอดภัย อาจเป็นสถานที่
จริงที่เคยไปมาแล้ว เช่น วัด สถานที่ธรรมชาติ หรือเป็นสถานที่ในจินตนาการ
ให้อยู่กับความรู้สึกสงบ ปลอดภัย ในจินตนาการนั้นจนรู้สึกดีขึ้น
5. พูดคุย แบ่งปันประสบการณ์กับคนรอบข้าง อาจพบว่า มีคนที่รู้สึก
คล้ายกับเรา แลกเปลี่ยนวิธีจัดการภาพฝังใจกัน



“Top Hits ความรู้สุขภาพจิต”
228
ฉบับนักสื่อสาร